OCCAM'IN USTURASI ÜZERİNE

 

“Nesneler gerekmedikçe çoğaltılmamalıdır."

Occam'lı William

 

  

Büyük bir şirkette yönetim felsefesi üzerine sağlam görüşleri ve ilkeli davranışlarıyla tanınmış bir yöneticiye sormuşlar:

_ "Başka önemli yöneticiler üzerinde  çok sayıda asistan varken neden sizin üzerinizde bir tek asistan var! "

Yöneticinin cevabı şöyle olmuş:

_"Ben Occam'ın usturası ile traş oluyorum da ondan.."

Aynı soruyu bir üniversitedeki bir hocaya da yöneltmişler:

"Üstelik  siz kıdemli ve diğer hocaların da hocası durumunda iken neden sizin üzerinizde bir, diğerlerinin üzerinde çok sayıda asistan var, merak ettim."

Hocanın cevabı, yönetici ile aynı olmuş:

_"Ben Occam'ın usturası ile traş oluyorum da ondan.."

***

Occam'lı William, Orta Çağ' karanlığını aydınlatmaya çalışan bir filozoftu... Bir dogma savaşçısı idi... Akıl ve Mantık üzerine düşünen ve yazan bir filozıf idi...  Bu pekala Kilise'nin hiç hoşuna gitmedi... Kilise 1328 yılında Occam'lı William'ın düşüncelerini tehlikeli bularak kendisini mahkum etti...

 

Occam'lı William'ın çok bilinen bir sözü Occam'ın Usturası diye adlandırılıyor:

 

“Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem.”

 

ya da

 

"Pluralitas non est ponenda sine neccesitate"


"Frustra fit per plura quod potest fieri per pauciora"
 

 

Türkçe'ye çevirecek olursak:

 

"Zorunluluk olmadıkça varlıkları çoğaltmamak gerekir."

 

ya da

 

"Varlıklar (nesneler) gereksiz yere çoğaltılmamalıdır."


İngiliz matematikçi Rowan Hamilton  1852 yılında yayınlanmış bir çalışmasında bu ilkeyi

"Occam'ın Usturası" (Occam's Razor)  olarak adlandırmış... Ustura benzetmesinin mantığı ise şu: Herhangi bir sorunu çözmek için gereksiz olan fazlalıklar kesilip atılmalı..

 

***

Aman ha!... Occam'ın usturası da deyip geçmeyin !

Occam'ın usturası'nı hemen kestirip atmayın!...

Bu da neyin nesi demeyin hemen!...

Kesip atmanız gereken bir şey varsa o da sahip olduğunuz fazlalıklardır...

 

***

 

Hayat ve hakikat üzerine burada tavsiyelerimi  yazıyorum...

 

Özetle, gereksiz fazlalıklar kesip atılmalı ve basitlik/ sadellik/ yalınlık esas olmalı...

Latince’de buna Lex Parsimoniae (Yalınlık Yasası)  adı verilir...

 

Aristo bu ilkeyi şu sözleriyle çok güzel bir şekilde ifade etmiştir:

 

“It is this simplicity that makes the uneducated more effective than the educated when addressing popular audiences—makes them, as the poets tell us, 'charm the crowd's ears more finely.' Educated men lay down broad general principles; uneducated men argue from common knowledge and draw obvious conclusions.”
― Aristotle, The Rhetoric & The Poetics of Aristotle

 

Aristo diyor ki; eğitimsiz insanların işleri eğitimli insanlara göre daha etkin yapmalarının gerisinde basitlik ilkesi yatmaktadır.

 

Ünlü İngiliz Fizikçi ve Evrenbilimci Stephen Hawking  diyor ki: yapacağınız bilimsel araştırmalarda gereksiz fazlalıkları Occam'ın usturası ile kesip atın....

 

"We could still imagine that there is a set of laws that determines events completely for some supernatural being, who could observe the present state of the universe without disturbing it. However, such models of the universe are not of much interest to us mortals. It seems better to employ the principle known as Occam's razor and cut out all the features of the theory that cannot be observed."
Stephen Hawking

 

Stephen Hawking  Occam'ın usturası sözüne atıfta bulunuyor ve  güzel bir tavsiyede bulunuyor...

 

ve son olarak Albert Einstein... Nobel Fizik ödülü sahibi büyük deha/dahi şöyle diyor:

 

“Her şey olabildiğince basit bir şekilde yapılmalı ama basitçe değil.”

"Everything should be made as simple as possible, but not simpler."
Albert Einstein