Doğa Yürüyüşü Kuralları

Doğada yapılan herhangi bir yürüyüşte uyulacak temel kurallardan en önemlisi ekip düzeninin sağlanmasıdır. Bu düzene göre ekip tek sıra halinde yürümelidir. Ekibin en tecrübeli kişisi başa geçer. Ekip başı adı verilen bu kişinin görevi yürüyüş rotasını seçmek, yürüyüş temposunu ayarlamak, molaların sıklığını ve uzunluğunu düzenlemek ve yürüyüş sırasında alınması gereken önemli kararları almaktır. Son kararı verme yetkisi her zaman ekip başındadır. Ekip başını hemen arkasında ekibin en tecrübesiz ya da en yavaş elemanı yer alır. Ekip başının yürüyüş rotasını ve temposunu bu elemana göre ayarlaması böylece daha kolaylaşır. Ekibin en arkasında ise artçı adı verilen en tecrübeli ikinci kişi yer alır. Artçının görevi ise ekipte belirebilecek herhangi bir kopmayı ya da düzensizliği ekip başına iletmek ya da mümkünse bunu gidermektir. Ekibin tek sıra halinde ve bu düzen içinde yürümesi ekip içi birlikteliği, temponun daha iyi ayarlanabilmesini ve bu şekilde vücut enerjisinin düzenli kullanılarak daha uzun yürüyüşler yapılabilmesini sağlar. Bunun dışında, tehlike yaratabilecek doğa koşullarında ekip başının tüm ekip adına düşünerek rotayı belirlemesi ve kaza ihtimalinin azaltılması ancak bu şekilde mümkün olabilir

Ekip içinde haberleşme, gelişigüzel bağırarak değil, söylenecek şeyi herkesin bir önündekine ya da bir arkasındakine söylemesiyle gerçekleştirilir. Bu, özellikle taş düşebilecek, tehlikeli, dar kulvarlardan geçerken yararlı olur. Bağırmadan gerçekleştirilen haberleşme sayesinde, bir ses yankılanmasından bile etkilenebilecek, bağları zayıf taşların düşmesi engellenir.
Yürüyüş sırasında herkesin sırtında küçük bir sırt çantası bulunmalıdır. Tek omuzda taşınan çantalar yürüyüş sırasında sallanacakları için dengeyi bozarlar. Sırt çantasının içinde yürüyüşün uzunluğuna göre en az bir litre su, hava koşullarına göre bere, eldiven, yağmurluk ve çeşitli giyecekler, ilk yardım çantası gibi malzemeler bulunmalıdır. Herkes bir yürüyüş sırasında ihtiyacı olabileceğini düşündüğü malzemeleri yanında taşımak zorundadır.
Bir doğa yürüyüşü sırasında seçilecek giyecekler yünlü ya da yün-sentetik karışımı olmalıdır. Pamuklu giyecekleri kullanmakta yarar vardır. Bunun nedeni pamuklu giyeceklerin çabuk ıslanması ve ıslandığında geç kurumasıdır. Yünlü giyecekler giyildiğinde bu tip sorunlarla karşılaşılmaz. Çok kalın ve az kat giymek yerine, ince ve çok kat giyilmelidir. Böylece terlendiği zaman soyunup, üşündüğü zaman giyinilerek belli bir vücut sıcaklığı korunmaya çalışılır. Doğada ne üşümek ne de terlemek iyidir. Ayrıca seçilen giyeceklerin düğmeli ya da fermuarlı olmasına dikkat edilmelidir. İnsan, vücut sıcaklığının %70'ini başından kaybeder. Bu nedenle, gerektiğinde bere giymeyi de ihmal etmemelidir. Kot pantalon yerine kadife ya da yünlü pantolonlar tercih edilmelidir. Kot pantalon vücudu soğuk tutar ve ıslandığında kurumaz. Ayakkabı olarak da postal ya da bot türü ayakkabılar giyilmelidir. Spor ayakkabı ya da su geçirebilecek herhangi bağsız bir ayakkabı kişiyi her an zor bir durumda bırakabilir. Güneşli havalarda güneş çarpmasından, cilt yanıklarından ve güneş körlüğünden korunmak için şapka, güneş kremi ve güneş gözlüğü kullanmakta yarar vardır.
Yürüyüş sırasında belli bir tempo yakalanmasına ve nefesin düzenlenmesine çalışılır. Yürüyüş temposu mümkün olduğunca sabit tutulmalıdır. Genelde 50 dakikalık bir yürüyüşten sonra 10 dakikalık uzun bir mola verilmelidir. Çok dik ve zorlu etaplarda yarım saatte bir, 2 dakikalık bir nefes molası da verilebilir. 10 dakikalık uzun molalarda, ekiptekiler gerekli ihtiyaçlarını karşılarlar (su içmek, besin almak, tuvalet, vb.), yorgunluklarını gidermeye çalışırlar. Bu tür molalar sırasında terin soğumaması için gerekli giyeceklerin giyilmesi ihmal edilmemelidir. 2 dakikalık kısa molalarda ise amaç oturmak ve ihtiyaç gidermek değil, sadece nefesi düzenlemektir. Bunun dışında gelişigüzel mola verilmemelidir çünkü devamlı durup hareket etmek kişiyi dinlendirmekten çok, fiziksel ve psikolojik yoğunlaşmayı bozarak daha fazla yorgunluğa neden olur.

Yürüyüş sırasında gereksiz iniş-çıkışlardan kaçınmak gerekir. Rota seçimi yapılırken mümkün olduğu kadar az yükseklik kaybetmeye çalışılır. 25 dereceyi geçen eğimlerde, eğimin etkisini azaltmak için zig zag çizerek ilerlemek daha avantajlıdır. Zig zagların keskinliği eğimin dikliğine, ekibin kondisyonuna göre arttırılır ya da azaltılır. Yamaçlarda yan geçiş yapılırken ayakların zemine göre ayarlanması gerekir. Sert bir zeminde en fazla sürtünmeyi sağlayabilmek için ayak tabanlarının tümünün yere basmasına gayret edilmelidir. Ayrıca yamaç tarafındaki ayak bir miktar yamaca döndürülerek burkulma tehlikesi azaltılır. Yürünülen zemin yumuşak ise kestirme denilen yürüyüş şekli uygulanır. Bunda, ayakların kenarları ile zeminde bir basamak oluşturularak yürünür.

Özellikle dik yerlerde düşürülebilecek taşlar, arkadaki ekip elemanlarina zarar verebilir. Bu nedenle, taş düşürüldüğü takdirde arkaya "TAŞ!" diye bağırarak tehlikeyi haber vermek gerekir. Bu uyarıyı alan ekip elemanları ise taşın düşüş yönünü bir an önce anlamaya çalışarak, kendilerine çarpmasını engellemeye çalışırlar.

Yürüyüş sırasında devamlı etrafa bakarak doğru yönde ilerlenip ilerlenilemediği kontrol edilmeli, referans ya da nirengi noktası adi verilen belirleyici noktalar gözlenmelidir. Değişik biçimli bir kaya, bozkırın ortasında bir ağaç nirengi noktası olarak seçilebilir. Böylece geri dönüş ya da kaybolma gibi durumlarda bu noktalar sayesinde doğru yol bulunabilir.
Yürüyüş sırasında enerji sağlamak için molalar sırasında çeşitli yiyecekler yenebilir. Bu yiyeceklerin karbonhidrat, özellikle de kana karışmasının çabuk olması bakımından glikoz yönünden zengin olmasına özen gösterilmelidir. Bunun yanında çeşitli mineral ve elektrolit yönünden de zengin olmalıdırlar. Kuru üzüm, kuru kayisi, fındık, çikolata gibi yiyecekler ve limonlu, şekerli içecekler bu tip besinler arasında sayılabilir. Yürüyüş sırasında terlemeyle sıvı kaybedildiği için sıvı alımına da önem verilmelidir. Özellikle kış koşullarında susuzluk hissi az olmaktadır. Böyle durumlarda dahi kişinin kendisini zorlayarak sıvı alması gerekmektedir.
 

Doğada alkol alımının yararlı olduğu düşüncesi son derece yanlıştır. Alkol, kan dolaşımını arttırıp başta bir sıcaklık verirken, damarların genişlemesine neden olarak ısı kaybını arttırır ve daha sonra üşümeye neden olur. Bunun dışında su kaybına neden olur ve dikkati azaltır.
Doğa yürüyüşleri sırasında yörenin çoban köpekleri tedirginlik yaratabilmektedir. Bu tedirginliğin yaşanmaması için mümkünse sürürlerden uzak durulmalıdır. Köpeklerle karşılaşıldığı takdirde ise soğukkanlılığı yitirmemek ve kaçmaya çalışmamak gerekir. Ani hareketlerden ve özellikle de köpeğe taş atmaktan kaçınılmalıdır. Bu durumda yapılacak en iyi iş yavaşça yön değiştirip sürünün uzağından geçmektir.

Önemli Kurallar

· Her yürüyüş ekibinin başında bir rehber ve sonunda bir artçı bulunur. Yürüyüşe katılan herkes tarafından bu kişiler tanınırlar.

· Yürüyüşe katılan her bir kişi rehberin ve artçının talimatlarına uymak zorundadır.

· Yürüyüşe katılan kişiler rehberi geçmemeli ve artçıdan geriye kalmamalıdır.

· Yürüyüş esnasında ekibin temposuna uymalı, keyfi durmalar ve yavaşlamalar yapılmamalıdır.

· Yürüyüşçü yürüyüşün bir yarış olmadığını daima hatırlamalı, yürüyüş esnasında birbirlerini geçmeye çalışmamalıdır.

· Grup düzenini bozucu hareketlerde bulunulmamalıdır.

· Yürüyüş esnasında çevrenin kirlenmemesine önem verilmeli ve yürüyüşte ortaya çıkan bütün atıklar geri getirilerek yerleşim birimlerindeki çöplere atılmalıdır.

· Yürüyüşler de iniş-çıkışlar, eğimi azaltmak ve zorlanmamak için S çizerek yapılmalıdır. Kestirme yapmak amacıyla grubun rotasını bozmak hem kendimizi gereksiz yere yoracak, hem de grubun sizi izlemesi sonucu rotanın bozulmasına neden olacaktır. Daha da önemlisi sizi izleyen kişiler sizin kadar deneyimli olmadıkları için bu durum tehlike yaratabilir. Bu nedenle rehberin izlediği rotadan çıkılmamalıdır.

 

Yürüyüşler İçin Önemli Uyarılar

Yürüyüş guruplarında değişik yaşta ve fiziki yapıda yürüyüşçüler vardır. Genelde kalabalık guruplar halinde yürüdüğümüz için her kesin kondisyonu aynı olamayacağından yürüyüş temposunda olabilecek düzensizlikler yürüyüşçü tarafından rehberden önce fark edilirse, rehbere haber verilerek temponun düzeltilmesine yardımcı olunmalıdır.

Yürüyüş sporu her yaştan kişilere açık olduğundan ekibin bir bütün halinde hareket edebilmesi için kondisyonu zayıf olanlar ve kuvvetli olanlar birbirlerine çekinmeden yardım etmelidir. Şu unutulmamalıdır ki dağ ve doğa sporları yapanlar paylaşmayı bilmelidirler.

Yürüyüşçüler yürüyüş esnasında yüksek sesle, bağırarak ve arkaya dönerek konuşmamalıdır. Aksi takdirde ekibin temposu ve performansı düşer, farkında olmadan bölünmeler olur. Ayrıca dikkat dağılması nedeniyle kaza riski artar.

Yürüyüşçüler yürüyüş esnasında; Rehberin komutlarını duyabilmeleri amacıyla tek kulaklıkla müzik dinleyebilirler. Ancak bu; dikkat dağılmasına, dolayısıyla kaza riskinin artmasına neden olabileceğinden önerilmemektedir.

Sigara alışkanlığı olan yürüyüşçüler, sadece molalarda ve diğer yürüyüşçüleri rahatsız etmeyecek şekilde sigara içebilirler. Bu kural, hem yürüyüşün kendilerine zararları açısından, hem de diğer yürüyüşçüleri rahatsız etmemeleri açısından gereklidir.