SOSYAL REFAH DEVLETİ ve
DEVLET FELSEFESİ ÜZERİNE
ÖZLÜ SÖZLER
Derleyen: Prof.Dr.Coşkun Can Aktan
“Birey haklarını ihlal etmek demek, onu kendi yargısının aksi yönde davranmaya zorlamak veya onun değerlerini kamulaştırmak demektir. Esas olarak bunu yapmanın yalnız bir yolu vardır: Fiziksel zor kullanımı. İnsan haklarının iki olası ihlalcisi vardır; suçlular ve siyasi yönetim.”
Ayn Rand
![]()
“Çok fazla kanun, çok fazla devlet demektir. Çok fazla devlet de çok az bireysel hak ve özgürlük demektir.”
Woodrow Wilson
![]()
“Kanunların sayıca çok olduğu bir ortam, devletin kötü yönetildiğine işarettir. İyi yönetilen toplumlarda yazılı kurallara fazla gerek duyulmaz.”
Sokrates
![]()
“Büyük bir devleti yönetmek, küçük bir balığı pişirmek gibidir.”
Lao Tzu
![]()
“Asıl sorun çok az değil, çok fazla devlettir.”
G. Warren Nutter
![]()
“Devlet büyüdükçe, özgürlük de o oranda küçülür.”
Jean Jacques Rousseau
![]()
“Devletin niçin büyüdüğünü anlamak ihtiyacı çok hızlı bir şekilde, acil olarak ele alınması gerekli bir konudur.”
James M. Buchanan
“Devletin büyümesi Malthus Kanunu’na tabidir. Bürokratlar konusunda Malthus’un fikirlerine kesinlikle inanıyorum. Bürokratların sayısındaki ve projelerin parasal değerindeki artış, Malthus Kanunu ile sabitlenmiştir. Eğer devlet hizmetlerinin yerine getirilmesine yönelik 800 Milyon frank harcama için oy kullanırsak, bürokratlar bu 800 milyonun hepsini harcarlar; eğer onlara iki milyar versek, bürokrasi hemen kendini genişletir ve projelerin miktarı da genişler.”
Frederic Bastiat
|
|
|
|
“Kurumlar gereksiz yere çoğaltılmamalı.”
William of Occam
“Bürokratlar devletin büyümesinden kazançlı çıkabilirler; bu nedenle sahip oldukları gücü enformasyon konusunda kullanabilirler, onların işten atılma konusundaki güvenlikleri, emir ve talimat verme yetkileri, seçmen ve kamu görevlisi olarak politik kararları etkilemeleri devletin genişlemesine yol açar.”
Gordon Tullock
“Bir devlette ne kadar çok kanun varsa devlet o kadar çok yozlaşmış demektir.”
Facitut
|
|
|
|
“Gelecekte bir gün, tarihçiler geriye bakıp, seçimleri ve çoğunluk arayışlarını iletişim bakımından ilkel yaratıkların arkaik bir töreni olarak değerlendirecektir. Ne var ki, bugün tehlikelerle dolu bir dünyada, ne bütün gücü tek bir kişiye devredebiliriz, ne çoğunlukçu sistemlerde varolan zayıf kamuoyu etkisinden vazgeçebiliriz, ne de dar azınlıkların öteki azınlıkları tiranlık altına sokacak geniş kararlar almasına izin verebiliriz.”
Alvin-Heidi Toffler
“Bugün vatandaşlar arasında kardeşliği, birliği geliştirmekle yükümlü olan devletin, onları devletten lütuf bekleyen, bir şeyleri koparmaya çalışan bireyler haline getirdiği kuşkusuzdur. Bugün tarım, sanayi, ticaret gibi kesimler devletten bir şeyler koparmak için çılgın bir yarış içindedirler. Herkesin gayreti yasa koyucudan kardeşlik adına bir imtiyaz koparmak şeklinde özetlenebilir.”
Frederic Bastiat
“Çağdaş demokrasiler, sahiplerinin izni olmadan özel mülkiyeti ele geçirmek için kişisel çıkarları kollayan bir kurum haline dönüşmüştür. Bunun yıllar önce Bastiat’ın “Yasal Soygun” adını verdiği durumdan farkı yoktur. Devlet zoruyla ve düzenleyici transferler yoluyla gelirin yeniden dağılımı yapılmakta ve bunun için de demokrasilerin çoğunluk kuralına dayalı yasama gücü kullanılmaktadır.”
James A.Dorn
“Eğer her iyi ve yararlı olanı teşvik edecek olursanız, bunun sınırını nasıl saptayacaksınız? Mantık çerçevesinde bir liste çıkararak tarım, sanayi, ticaret, refah ve eğitim için teşvik verilmesini mi talep edeceksiniz?”
Frederic Bastiat
“Vergi teşviği ihtiyacı olana değil, aksine ihtiyacı olmayana sağlanır.”
Franklin D.Roosevelt
“Rant monopolün bir sonucudur.”
John Stuart Mill
“Servet sahibi olmanın sadece iki yolu vardır: Ekonomi yoluyla (gönüllü üretim ve mübadele) ve politika yoluyla. Serbest piyasada sadece ekonomik araçlar kullanılır ve sonuçta herkes yaptığı hizmet karşılığında bir para kazanır. Devlet teşvikleri işin içine girince durum değişir. O zaman servete ulaşmak için politik araçlar devreye girer.”
Murray Rothbard
“Ticaret ilkeleri ve özgür bir devletin ruhunun aksine tekeller iğrençtir ve özgür devlete zarar vermeyecek şekilde ortadan kaldırılmalıdır.”
Maryland Anayasası, 1776
“Bir bomba dışında bir şehri mahvedecek en etkin teknik kira kontrolleridir.”
Assar Lindbeck
“Monopol iyi yönetim için büyük bir tehlikedir.”
Adam Smith
“Tembellik için bir prim olarak adlandırdığımız ayrıcalıkların ve monopollerin kaldırılmasını temsilcilerimizden talep edelim.”
Belleville Manifestosu, 1869
“Devletin ekonomiye yaptığı düzenlemelerin ve müdahalelerin temel amacı, özel teşebbüs sistemini engellemek değil, ona işlerlik kazandırmak olmalıdır.”
Carl Becker
“Hükümetin bir takım gereksiz müdahalelerde bulunması ülke halkının çoğunu rehavet ve atalete iter. Halkın şevk ve gayretini engeller. Toplumların yaşam nedenlerinden olan bireylerin girişim gücünü zayıflatır ve genel harcamaların beyhude artmasına neden olur.”
Sakızlı Ohannes
“Bugün medeniyeti tehdit eden en büyük tehlike devlet müdahalesidir.”
Jose Ortaga y Gasset
“Tüketicilerin çıkarlarının ve değer yargılarının toplumun yararı için yeterli olmadığı ileri sürülerek her defasında devlet müdahalesinin gerekliliğinden sözedilmektedir... Tecrübe açık bir şekilde birbiri ardına devlet müdahalesinin doğru olmadığını bize öğretmekte ve tüketicilerin çıkarlarının tüketim mallarının etkin bir şekilde sunulmasının en etkin garantisi olduğunu göstermektedir.”
Herbert Spencer
“Devlet müdahalesinin sınırı var mıdır? Ve eğer var ise, sınırı nedir?”
Herbert Spencer
“Devlet (de facto olarak ifade edilecek olursa) bir şehre ya da devlete tabi insanların ya da belirli sayıda bir topluluğun kendi çıkarlarına göre yönetimi sanatı olarak tanımlanabilir. Yasalar, bir insanın ya da belirli bazı ailelerin çıkarlarına göre yapıldığı için yasaların imparatorluğundan değil, insanların imparatorluğundan sözedilebilir.”
James Harrington
“Devlet (De Jure olarak ifade edilecek olursa) insanların ortak çıkarı ve yararı üzerine kurulu sivil toplum sanatı olarak tanımlanabilir. Devlet insanların değil yasaların imparatorluğudur.”
James Harrington
“Yasalar ve mevzuat ne kadar fazla olursa, hırsızlar ve soyguncuların sayısı da o kadar artacaktır.”
Lao-Tzu
“Refah devletlerinin temel sorunu; çalışmayı, tasarrufu ve girişimciliği caydırarak, çalışma ile çalışmanın ödülleri arasındaki ilişkiyi koparma eğilimidir.”
Assar Lindbeck
“Ekonominin tabii kanunları vardır. Bu kanunların dışına çıkarak nehri tersine akıtmayalım.”
Turgut Özal
“Kendi refahımızı, herkesin refahının güvence altına alınmasının dışında bir yolla güvence altına alamayız. Kendinizin mutlu olmasını diliyorsanız, başkalarının da mutlu olmasına rıza göstermek zorundasınız.”
Bertrand Russell
“Refah Devleti Noel Baba’ya benziyor. Zira, Noel Baba fakirden çok zenginlere hediye veriyor.”
J.Pen
“Bir babanın çocuklarına olan şefkat duygusu gibi, iyilikseverlik ilkesine dayalı olarak bir devlet kurulabilir. Bu tür bir paternal devlet sisteminde, çocuklar tamamen pasif olarak davranmaya ve nasıl mutlu olabilecekleri konusunda devlet başkanının kararlarına ve yargılarına uymak zorunda kalırlar.”
Immanuel Kant
“Devlet vatandaşların pozitif refahı ile ilgilenmekten kaçınmalıdır.”
Wilhelm von Humboldt
“Devlet transferleri kesinlikle toplamı negatif olan oyunlardır.”
Gordon Tullock
“Yoldaki soygunculardan farklı olarak teşvikler ve tarifeler yoluyla devletten soygunculuk yapanlar sadece yasayı ihlal etmekle kalmazlar, aynı zamanda yasal araçlarla kötü işleri yaparlar.”
Frederic Bastiat
“Sevgili halkım, sizler devlet tarafından soyuluyorsunuz. Bu şekilde ifade etmek kaba olabilir, fakat en azından yeterince açıktır.”
Frederic Bastiat
“Paul’a ödemek için Peter’den çal.” “Decoiffer St.Pierre pour coiffer.”
St.Paul.
“Korumacılık, sosyalizm ve komünizm yasal soygunun çeşitleridir.”
Frederic Bastiat
“Devlet müdahale ettikçe, sanayiye zarar verir, sanayiyi teşvik için devletin ekonomiye müdahalesi dahi sanayiye zarar verir.”
Claude Henri Saint-Simon
“Besle büyüt onları, ama sahiplenme. Yönlendir, ama onlara yaslanma. Liderleri ol, ama yönetme.”
Lao-Tzu
“Devletin işi insanları doğrudan zengin yapmak değil, zengin olabilmeleri için güvenlik sağlayacak bir ortam hazırlamaktır. Bunun ötesinde devletin daha fazla hizmet üstlenmesi sonuçta daha az iş yapılmasına neden olur.”
Thomas Babington Macqulay
“Refah devleti önlemlerinin ortak sorunu, sistem kurulduğunda yararlanması düşünülmeyen kimselerin davranışlarını bu imkanlardan yararlanacak şekilde uyarlamalarıdır. Bu sorun, siyasal rekabet süreci içinde, sosyal yardımları gittikçe daha arttırma eğilimindeki politikacılar tarafından daha vahim bir hale getirilir.”
Assar Lindbeck
“Devlet, insanoğlunun tüm sorunlarına çözümler öneriyor; ticareti geliştireceğini, tarım ve sanayiyi kalkındıracağını, sanatı geliştireceğini, yoksulluğu ortadan kaldıracağını vadediyor. Bütün bunları gerçekleştirmek için, hükümetlerin istediği sadece yeni bazı kurumlar oluşturmak ve birkaç yeni bürokrata ödeme yapmak!...”
Frederic Bastiat
“Müdahaleciliğin doktrini ve uygulaması (bunun en son uygulaması Alman Sosyal Piyasa Ekonomisi’dir) sürekli olarak genişlemektedir. Devletin müdahaleleri sınırsız olma eğilimindedir.”
Ludwig von Mises
“Üçüncü yol yoktur.”
(Tertium non datur.)
Latin Atasözü
“İstediğin herşeyi sana sağlayan büyük bir devlet, senden daha fazlasını isteyecek kadar büyük bir devlettir.”
Barry Goldwater
“Paternalizme halkın inandırılmaması gerekir. Halka paternalist amaçlarla yapılacak devlet fonksiyonları dışındaki devlet hizmetlerini desteklemeleri öğretilmelidir.”
Grover Cleveland
“Devlet, halkın ne babasıdır, ne hocasıdır, ne vasisidir, ne lalasıdır.”
Namık Kemal
“Herkese kendi evi en emin sığınak olmalıdır.”
Latin Atasözü
“Herkesin kendi hak ve çıkarlarının tek güvenilir bekçisi olması önermesi, kendi işlerini görmeye yetenekli her insanın çıkarlarının söz konusu olduğu her yerde, zımni olarak davranışlarını uydurduğu temel ihtiyat düsturlarından biridir. Gerçekten, bir çokları siyasal bir öğreti olarak bunu hiç sevmez ve evrensel bir bencillik öğretisi diye, açıktan açığa yermekten hoşlanırlar. Buna şu karşılığı verebiliriz: İnsanlığın kural olarak kendilerini başkalarına ve yakındakileri uzaktakilere yeğledikleri doğru olmaktan ne zaman çıkarsa, o andan sonra komünistlik yalnız uygulanabilir olmayıp, savunulabilecek tek toplum biçimi olur ve o zaman geldiğinde de, mutlaka uygulanacaktır.”
John Stuart Mill
“Okuduğum tarih, en kötü devletin çok fazla büyümüş devlet olduğu konusunda beni ikna etmiştir.”
John Sharp Williams
“En iyi devlet, en az yöneten devlettir.”
John L.O’Sullivan
“Gerçek devlet sanatı, az yönetmektir.”
Jonathan Shipley
“Devletin olmadığı bir yerde mülkiyet söz konusu olmayacaktır, senin-benim ayrımı olmayacaktır; sadece gücü olan insan istediğini alabilecektir.”
Thomas Hobbes
“En az yöneten devlet, en iyi devlettir.”
Thomas Jefferson
“Devlet niçin kuruldu? Çünkü insanların tutkuları ve hırsları sınırlama olmaksızın akıl ve adaletin emirlerine uymayacaktır.”
Alexander Hamilton
“Soru: Ne zaman yeni bir devlet inşa edilmelidir? Cevap: Ne zaman ki eski devlet uygulanamaz olursa ve insanın hakları için tehlikeli olursa...”
Bostonlular, 1787
“Her millet layık olduğu devlete sahiptir.”
Joseph de Maistre
“En az yöneten devlet, en iyi devlettir.”
Thomas Jefferson
“Ne kadar az devlete sahip olsak o kadar iyidir.”
Ralph Waldo Emerson
“En iyi devlet nedir? Bize kendimizi yönetmemizi öğretendir.”
Goethe
“Devlet her zaman bizim işlerimizi idare etmek ister. Ancak sonuç kendi işlerimizi idare etmemizden daha kötü ve maliyetlidir.”
Benjamin Constant
“Gönüllü sistem (Voluntarizm) ilerleme ve mutluluğun gerçek yasasıdır.”
Auberon Herbert
“Voluntarizm, tüm ayrıcalıklara, monopollere ve sınırlamalara karşıdır ve özgür dünyada insanların kendi yaşamlarını kendilerinin serbestçe düzenlemelerini şart koşar.”
Auberon Herbert
“Ferdiyet inkişafının, mani karşısında kalmaya başladığı nokta, devlet faaliyetinin hududunu teşkil eder.”
M.Kemal Atatürk
“Devletin desantralize edildiği bir ortamda bireyler tercihlerini açıklamakta daha iyi şansa sahip olurlar. Bölgesel düzeyde sunulan kamusal mal ve hizmetlerin arzında rekabetin varlığı, politik karar alma sürecinde bireylerin isteklerinin dikkate alınması neticesini doğurur. Federalizm esasen bu mantık üzerine dayalı olarak oluşturulmuştur. Tıpkı piyasada, firmaların kar elde etmek için yarışmaları gibi federal bir sistemde partiler oy için rekabet ederler. Federal anayasal sistem içersinde vatandaşlar bir bölgede tatmin olmadıkları hizmetler sözkonusu olduğunda diğer bir bölgeye taşınabilirler. Bu ‘ayaklarla oy kullanmak’ olarak ifade edilir.”
Bruno Frey
“ Sağlıklı bir toplum için ticari sektör ve devlet sektörü dışında bir üçüncü “bağımsız sektör” e sahip olmak çok önemlidir. Bağımsız sektör, halihazırda devlet tarafından sunulan bir çok hizmeti daha etkin bir şekilde sunabilir ve sunmalıdır.”
Friedrich A.von Hayek
“Piyasa başarısızlığının söz konusu olduğu durumlarda ihtiyaç duyulan hizmetlerin arz edilmesi için devlet tek ve en iyi alternatif değildir... Bazı alanlarda gönüllü sektör en iyi alternatiftir.”
Friedrich A.von Hayek
“Gönüllü ve serbest organizasyonlar esnekliğe sahip olduklarından, yeniliklere çabuk uyum gösterdiklerinden, bireysel faydaya imkan sağladıklarından tüketicilere karşı daha sorumlu olduklarından, keşif ve yeniliklere daha açık olduklarından ve rekabetle karşı karşıya bulunduklarından tüm hizmetlerde devlete tercih edilmelidirler.”
Thomas Hill Green
“Devletin ana fonksiyonu ... ekonomik yaşam içerisinde özgürlüğü güvence altına almak için kuralların çerçevesini oluşturmak ve uygulamaktır.”
Frank Knight
“Devlet vatandaşın efendisi değil hizmetçisidir.”
John F.Kennedy
“Devletin görevi sadece, yaşam, sağlık, özgürlük ve özel mülkiyetin şiddete karşı korunmasını garanti etmekten oluşur. Bunun ötesinde bir devlet görevi doğru değildir.”
Ludwig von Mises
“Tek istikrarlı devlet, tüm insanların yasa öncesinde eşit olduğu devlettir.”
Aristo
“Kuralların devlet tarafından düzenlenmesine –Evet; Devlet planlamasına ve ekonomik sürecin kontrolüne –Hayır! Önemli olan düzen ve süreç arasındaki farkı anlamak ve buna göre hareket etmektir.”
Walter Eucken
“Devletin kapsam ve sınırları a priori olarak belirlenemez. Devletin sivil topluma müdahalesinin niteliğini ve büyüklüğünü belirlemede; zaman, mekan ve tarihsel şartlar hayati önem taşır.”
John Gray
“Devletin uygun amaçları ve sınırları konusunda yapılacak araştırma, diğer politik konular içersinde en yüksek öneme sahip olmalıdır.”
Wilhelm von Humboldt
“İyi devletin amacı üretimi teşvik etmekte, kötü devletin amacı ise tüketimi teşvik etmekte yatmaktadır.”
Jean Babtiste Say
|
|
|
|
“Modern bir sanayi toplumunun görevi, şu anda teknik açıdan gerçekleştirilebilir olan bir şeye, yani gerçekten üretip yaratan, bizzat denetledikleri kurumlar içinde sınırlı hiyerarşik yapılarla, mümkünse hiyerarşiyi tamamen ortadan kaldırarak yaşamlarını özgürce sürdüren insanların özgür ve gönüllü katılımlarına dayanan bir topluma ulaşmaktır.”
Noam Chomsky
“Düzen özgürlüğün ilk şartıdır.”
C. Wilhelm Hegel
“Düzen olmadan özgürlük; özgürlük olmadan da düzen aynı ölçüde tahrip edicidir.”
Theodore Roosevelt
“Kesin zaruret olmadıkça piyasalara karışılmaz; bununla birlikte hiçbir piyasa da başıboş değildir.”
M.Kemal Atatürk
“Serbest piyasanın varlığı devlete olan ihtiyacı ortadan kaldırmaz. Devlet oyunun kurallarını tespit etmek ve bu kuralları uygulamak için gereklidir. Piyasanın görevi, politik araçlar kullanılarak alınan karar ve uygulama alanlarını ve devletin doğrudan oyuna katılmak istediği alanları daraltmak ve sınırlamaktır.”
Milton Friedman
“Devletin görevi hizmet götürmek değil, hizmetin götürülmesini sağlamaktır.”
Mario Cuomo
“Piyasalar fonksiyonel olduğu sürece devlete gerek yoktur. Devletin vatandaşlarını güvenlik şemsiyesi altına alması koşuluyla piyasalar, bireylerin özgürlüğünü ve düzenini sağlar.”
James M. Buchanan